PHÁT TRIỂN TRÍ NÃO

Mẹ Thông Thái
Nuôi Bé Thông Minh

CHUYÊN GIA CHIA SẺ 4 DẠNG TRÒ CHƠI GIÚP TRẺ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

Chia sẻ
21/08/2020

Phụ huynh nên tổ chức cho bé các trò chơi theo kiểu “chơi mà học” để giúp bé phát triển trí não, thể chất và nhân cách, đặc biệt là ở độ tuổi mẫu giáo (3 đến 6 tuổi). Cùng tham khảo gợi ý từ thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Minh - Giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia TP. HCM về các dạng tròchơi sau!

Hoạt động với đồ vật – công cụ

Hội họa là một trong những trò chơi thể hiện nhận thức của trẻ

  • Hình vẽ của trẻ mẫu giáo thường không giống đối tượng: trẻ thường bỏ qua nhiều chi tiết hoặc thêm vào chi tiết thừa, hoặc tỷ lệ không đúng. Những đặc điểm trên là do bé thường tập trung miêu tả điều mình xúc động trước. 
  • Xu hướng sử dụng màu của trẻ: sử dụng màu một cách tùy tiện do tri giác màu sắc bằng cảm xúc và thích màu này hơn màu kia. 
  • Trẻ thể hiện thái độ đối với nội dung trong tranh vẽ:  mô tả những điều đẹp đẽ bằng các màu sắc rực rỡ, thật cẩn thận còn những gì không đẹp bằng màu tối và vẽ cẩu thả.

Thế nên, khi được học vẽ một cách phù hợp, sẽ giúp trẻ hình thành:

  • Kỹ năng quan sát đối tượng một cách trình tự.
  • Kỹ năng tách biệt những nét đặc trưng của đối tượng.
  • Phát triển tri giác có mục đích và các thao tác tư duy.
  • Tính cách tích cực và năng lực sáng tạo.

Điều đặc biệt lưu ý: 

Nếu xem các tranh vẽ của trẻ mà cha mẹ hoặc thầy cô nhận thấy toàn những màu sắc tối, thiếu những nét cơ bản, bố cục không hợp lý,... thể hiện trẻ có thể đang rối loạn về mặt tâm lý. Lúc này, lời khuyên là nên đưa trẻ đến khoa tâm lý của các bệnh viện nhi để được kiểm tra và tư vấn.

Hoạt động xây dựng:

Hoạt động xây dựng giúp trẻ thấy rằng các bộ phận của đối tượng liên kết với nhau không chỉ theo hình thức bên ngoài mà còn theo logic bên trong. 

Các kiểu hoạt động xây dựng:

Lắp ráp theo mẫu

  • Trẻ nhìn người lớn xây dựng mẫu (căn nhà, ôtô, máy bay…), trẻ có thể phân biệt được các chi tiết để lắp ráp theo mẫu.
  • Trẻ nhìn mẫu và tự ráp theo mẫu (mô hình hoặc dưới dạng hình vẽ): đòi hỏi trẻ phải có khả năng nhìn thấy hiện thực đằng sau hình vẽ.
  • Người lớn cần giúp trẻ có khả năng theo dõi, tách các bộ phận cơ bản của đối tượng, lựa chọn các chi tiết cơ bản và lắp ráp theo logic bên trong của vật đó.

Lắp ráp theo các điều kiện hoặc các nhiệm vụ

Cha mẹ cần đề ra nhiệm vụ dùng vật liệu xây dựng để lắp giá treo tranh vẽ, xây nhà cho gấu bông... Sau đó dạy trẻ biết mục đích của các điều kiện, giúp bé hoạt động một cách có tổ chức.

Bên cạnh đó, nên tạo cho các em niềm hứng thú đối với sự thay đổi (xuất phát từ cùng một điều kiện có thể đưa ra nhiều cách giải quyết khác nhau). Từ đó giúp hình thành ở trẻ sự quan sát tổng quan và sự thích nghi.

Lắp ráp theo ý định riêng

Trẻ xây dựng công trình không chỉ để giống một đối tượng nào đó, mà còn vì để chơi. Các bé thường tạo ra công trình vừa giống thật, vừa phù hợp với trò chơi nhằm phát triển tính chủ động, sáng tạo. Điều này giúp trẻ học cách lập kế hoạch, cùng thảo luận, thực hiện ý tưởng xây dựng của cả nhóm hoặc biết bảo vệ phương án xây dựng của mình.

Hoạt động học tập

Nên cho bé tiếp cận các nội dung xoay quanh những tri thức tiền khoa học, đời sống, môi trường xung quanh. 

Ví dụ: Giải thích hiện tượng mưa một cách đơn giản bằng cách đậy miếng kính bên trên ly nước nóng... Nhờ vậy, trẻ có thể học nhanh, mọi lúc, mọi nơi và học thông qua trò chơi.

Thông qua hoạt động học tập, biểu tượng về thế giới của trẻ sẽ tăng lên, phát triển tính ham thích tìm hiểu, hứng thú nhận thức. Trẻ sẽ đặt ra nhiều câu hỏi và tự tìm tòi hơn. Hoạt động này cũng tập dần cho trẻ biết học một cách chủ động, có mục đích và có chính kiến. Cuối cùng, giúp bé hình thành kỹ năng tự kiểm tra, tự đánh giá công việc một cách đúng đắn.

Điều đặc biệt lưu ý:

Cha mẹ chỉ xem việc học tập của con là hoạt động bổ trợ cho sự phát triển chứ không nên xem là hoạt động chính của trẻ. Không nên ép trẻ học, hạn chế bắt con tập viết quá nhiều vì cổ tay của con trẻ chưa hoàn thiện.

Hoạt động lồng ghép lao động

Ở trẻ lứa tuổi mẫu giáo chỉ mới có khái niệm về những hình thức lao động sơ đẳng, ví dụ:

  • Lao động tự phục vụ: ba tuổi, trẻ có nhu cầu bắt chước người lớn làm một số công việc trong sinh hoạt; bốn tuổi rưỡi, trẻ có thể tham gia những công việc chung trong gia đình như quét nhà, lau bàn ghế.
  • Lao động công ích: dọn dẹp đồ chơi, phòng học, sân trường; giúp cô chăm sóc các em nhỏ hơn.

Những hoạt động này thu hút sự hứng thú tham gia của trẻ và có giá trị giáo dục cao.

Điều quan trọng không phải là làm cho hoạt động của trẻ đạt năng suất cao, mà chủ yếu là để bé hiểu thế nào là lao động và giá trị của lao động.