CÓ NÊN CẮT AMIDAN CHO TRẺ KHÔNG?

Chia sẻ
11/03/2021

Viêm amidan là một trong những bệnh về đường hô hấp khá phổ biến ở trẻ nhỏ. Cách điều trị amidan ở mỗi trẻ cũng khác nhau, không phải tất cả đều cần phẫu thuật. Cùng Mom Citi tìm hiểu về căn bệnh này để có sự chuẩn bị tốt cho trẻ mẹ nhé!

Do hệ miễn dịch còn non nớt nên trẻ nhỏ rất dễ bị viêm amidan. Với những trường hợp này, giải pháp thường gặp là cắt amidan. Tuy nhiên, việc thực hiện phẫu thuật ở trẻ nhỏ lại luôn khiến ba mẹ lo lắng. Vậy, nên hay không cắt amidan cho trẻ? Mom Citi mách mẹ những thông tin cơ bản về amidan để mẹ không bị bối rối khi bé nhà mình bị viêm amidan nhé!

Amidan là gì?

Amidan là hàng rào miễn dịch vùng họng miệng, hay còn gọi là gọi là vòng tổ chức bạch huyết Waldeyer gồm: amidan Luschka hay amidan vòm (VA), amidan Gerlach hay amidan vòi, amidan khẩu cái, amidan đáy lưỡi. Amidan cũng là nơi sản xuất ra kháng thể IgG rất cần thiết trong miễn dịch.

Amidan có những tố chức lympho để bảo vệ vùng họng miệng và cơ thể chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn. Thông thường, amidan hoạt động mạnh trong giai đoạn bé từ 4-10 tuổi. Sau khi bé dậy thì, mức độ miễn dịch của amidan bắt đầu giảm dần và không còn hoạt động nữa.

Vì sao bé bị viêm amidan?

Khi amidan chống lại sự xâm nhập ồ ạt của vi khuẩn vào mũi họng vượt quá mức sẽ xảy ra tình trạng viêm amidan bị sưng, đỏ. Nguyên nhân là do khi tập trung tiêu diệt vi khuẩn, xác vi khuẩn, xác bạch cầu và các mô hoạt tử thường tồn đọng lại thành các cục bã đậu nhỏ trắng như gạo, rất hôi, đọng lại trong những hốc trên amidan, lâu lâu rơiớt ra khỏi amidan. 

Khi amidan bị viêm nhiều lần, khả năng chống vi khuẩn bị yếu đi. Các ổ viêm nằm trong amidan lại tiếp tục là nguyên nhân gây nên những đợt viêm amidan khác.

Viêm amidan cũng có thể do một số loại vi trùng; do nấm ở người suy giảm miễn dịch, có bệnh mạn tính như tiểu đường, suy thận, đau khớp dùng nhiều thuốc corticoid; do nhiễm siêu vi, do cảm cúm, viêm đường hô hấp trên,...

Dấu hiệu viêm amidan

Bé bị viêm amidan có nhiều triệu chứng khác nhau tuỳ theo tình trạng viêm. Bé bị viêm amidan có nhiều triệu chứng khác nhau tuỳ theo tình trạng viêm. Với những trường hợp viêm amidan cấp tính, bé sẽ có những dấu hiệu sau:

- Sốt cao, (39 – 40 độ C)

- Cảm giác khô cổ

- Đau cổ

- Khó nuốt

- Nhức đầu

- Nghẹt mũi

- Sổ mũi

- Ho, vướng đàm

- Chảy mũi sau

- Mệt mỏi

- Đau nhức xương khớp

- Hạch cổ

- Hôi miệng… 

Với những trường hợp này, mẹ có thể nhận thấy hai amidan của bé bị sưng đỏ. Thậm chí, mẹ có thể thấy giả mạc trắng bám vào amidan.

Tình trạng viêm amidan kéo dài, tái phát nhiều lần gọi là viêm amidan mạn tính. Triệu chứng viêm amidan mạn không ồ ạt như cấp tính. Bé không cảm giác đau mà thường có các triệu chứng giống các bệnh lý khác như:

- Vướng đàm

- Ho giống như lao phổi

- Chảy mũi sau

- Hôi miệng do viêm họng xuất tiết…

Viêm amidan có thể gây nên nhiều biến chứng: Biến chứng tại chỗ (sạn trong hốc amidan, ap-xe amidan, nang mủ dưới niêm mạc…); Biến chứng gần (viêm họng hạt, viêm thanh khí quản, viêm mũi xoang, viêm tai giữa…) Biến chứng xa (viêm khớp cấp, viêm cầu thận, viêm cơ tim và nội tâm mạc).

Viêm amidan mạn tính ở trẻ em thường làm amidan to (gọi là quá phát) có thể gây rối loạn hô hấp (ngủ ngáy), rối loạn phát âm (giọng nói đục, hoặc ồm ồm), rối loạn nuốt (nuốt khó và dễ bị ọc, ói)… Các rối loạn này nếu không được xử trí sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần của bé.

Khi nào nên cắt amidan?

Động từ “cắt amidan” xuất phát từ phẫu thuật kinh điển dùng một số dụng cụ để cắt như dao hoặc kéo. Ngày nay, nhiều kỹ thuật khác không còn giống như cắt amidan kinh điển. Tuy nhiên, thói quen vẫn dùng từ cắt amidan trong chuyên khoa Tai Mũi Họng cũng như trong dân gian. Có thể cắt amidan ở bất kỳ lứa tuổi nào nhưng thường sau 4 tuổi và tốt nhất là sau 10 tuổi. Tuổi quá cao trên 50 tuổi hạn chế cắt vì rất nhiều biến chứng khó kiểm soát.

Tuy nhiên, không phải tất cả những trường hợp viêm amidan đều được chỉ định phẫu thuật. Thông thường, các bác sĩ sẽ kê đơn kháng sinh và giảm đau cho bé, bởi hầu hết các trường hợp viêm amidan là do vi khuẩn. Ngoài thuốc, bác sĩ có thể khuyến khích mẹ nên cho bé súc miệng nước muối thường xuyên. 

Chỉ những trường hợp thất bại khi điều trị viêm amidan bằng thuốc, hoặc khi bé bị viêm amidan cấp nhiều lần trong năm (trên 5 lần/ năm), từng có áp xe amidan, hoặc trẻ bị viêm amidan quá phát (sưng quá to làm bé khó thở, khó nuốt)…, bác sĩ mới chỉ định cắt amidan.

Tùy theo điều kiện của cơ sở, thói quen của một số y bác sĩ và tùy thuộc chỉ định, hiện nay có một số phương pháp cắt thông thường: Cắt amidan bằng phương pháp bóc tách là phương pháp kinh điển; Cắt amidan bằng máy cắt đốt lưỡng cực; Cắt amidan bằng coblator; Cắt amidan bằng laser.

Dù sử dụng phương pháp nào, nhưng mẹ cũng không nên cho bé cắt amidan trong giai đoạn cấp tính vì rất dễ chảy máu, dễ nhiễm trùng và nhiễm trùng máu. Bác sĩ có thể chỉ định điều trị 5-7 ngày sau mới cắt.

Với những thông tin Mom Citi chia sẻ trong bài viết trên đây, hy vọng mẹ đã có câu trả lời cho vấn đề khi nào nên cắt amidan. Mom Citi còn rất nhiều lời khuyên sức khoẻ để giúp mẹ dễ dàng chăm sóc bé hơn, mẹ nhớ theo dõi thường xuyên nhé!