KIỂM SOÁT CÂN NẶNG

Để Bé Luôn Cân Đối
Và Cân Bằng

THẾ NÀO LÀ SUY DINH DƯỠNG? NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Chia sẻ
21/08/2020

Khi trẻ từ 6 – 24 tháng tuổi, đây là giai đoạn trẻ có nhu cầu dinh dưỡng cao, đang tập thích ứng với môi trường và rất nhạy cảm với bệnh tật. Vì thế, giai đoạn này trẻ rất dễ bị suy dinh dưỡng. Mẹ ơi, hãy cùng Nutifood tìm hiểu rõ hơn về bệnh suy duy dưỡng để chăm bé yêu được tốt nhất nhé!

1/ Thế nào là bệnh suy dinh dưỡng?

Suy dinh dưỡng là thuật ngữ chỉ tình trạng thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết như protein, khoáng chất, chất béo, vitamin,... ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cơ thể, đặc biệt đối với trẻ em từ 6-24 tháng.

Nếu quá trình thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài, trẻ sẽ gặp phải nhiều vấn đề nặng hơn như chậm phát triển trí thông minh, sức đề kháng yếu, hạn chế khả năng hoạt động thể lực khả năng giao tiếp kém hay mắc những bệnh lý nguy hiểm trong tương lai.

2/ Nguyên nhân đến từ đâu?

Suy dinh dưỡng xảy ra khi chế độ ăn uống không đủ dinh dưỡng hoặc khi cơ thể gặp vấn đề về hấp thụ chất dinh dưỡng từ thức ăn. Ngoài ra, còn có nhiều lý do khác như:

  • Bữa ăn thiếu chất dinh dưỡng cần thiết.
  • Trẻ không được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, ăn dặm quá sớm (trước 4 tháng tuổi).
  • Thức ăn không hợp khẩu vị hoặc trẻ không được ăn đa dạng các loại thực phẩm.
  • Trẻ thường xuyên mắc các bệnh lý nhiễm trùng (tiêu chảy, viêm phổi, giun sán…) phải sử dụng thuốc có hiệu quả diệt vi trùng gây bệnh, cùng lúc sẽ diệt bớt các vi khuẩn có lợi cho cơ thể tại đường ruột, làm giảm quá trình lên men thức ăn dẫn đến việc kém hấp thu và biếng ăn.
  • Bố mẹ ép buộc quá mức để trẻ ăn, khiến trẻ có tâm lý sợ hãi, lâu ngày sẽ gây ra bệnh chán ăn dẫn đến suy dinh dưỡng.

3/ Dấu hiệu của bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ

Trẻ suy dinh dưỡng có những biểu hiện như: cân nặng không tăng trưởng như mức dự kiến. Hoặc tụt giảm từ 5-10% hoặc hơn so với trọng lượng cơ thể của trẻ trong vòng 3-6 tháng.

Phát sinh những thay đổi trong hành vi, chẳng hạn như thường xuyên quấy khóc, ít vui chơi và kém linh hoạt, cơ thể chậm chạp. Dấu hiệu nhận thấy rõ nhất là chậm biết lẫy, ngồi, bò, đi đứng, các bắp thịt tay chân mềm nhão, bụng to dần. 

4/ Phân loại suy dinh dưỡng ở trẻ em

Theo các chuyên gia, để đánh giá tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ, cần theo dõi qua các chỉ số sau :

  • Cân nặng theo tuổi
  • Cân nặng theo chiều cao
  • Chiều cao theo tuổi

Các dấu hiệu suy dinh dưỡng ở trẻ em khác nhau theo mức độ cũng như các thể suy dinh dưỡng, được chia làm 3 loại chính gồm: 

  • Suy dinh dưỡng thể thấp còi: Biểu hiện của thể này là khi chiều cao của bé thấp hơn chuẩn trung bình trong cùng một độ tuổi và giới tính. Đây là thể suy dinh dưỡng mãn tính, thường là hậu quả của quá trình suy dinh dưỡng kéo dài trong những giai đoạn vàng hay thậm chí là từ trong bụng mẹ.
  • Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân: Ở thể này, cân nặng của trẻ thấp hơn chuẩn trung bình trong cùng một độ tuổi và giới tính. 
  • Suy dinh dưỡng thể gầy còm: Thể gầy còm được đề cập đến khi cả chiều cao và cân nặng của bé thấp hơn chuẩn trung bình trong cùng một độ tuổi và giới tính. Đây là thể suy dinh dưỡng cấp tính, thường xảy ra trong khoảng thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, thêm một cách khác để phân loại suy dinh dưỡng ở trẻ dựa vào hình thái, với ba loại chính:

  • Suy dinh dưỡng thể phù: Đây là một trong những thể suy dinh dưỡng nặng, khó điều trị và gây tỷ lệ tử vong cao do nhiều bố mẹ thiếu hiểu biết về bệnh lý sẽ thường dễ bỏ qua các dấu hiệu sớm khiến bệnh kéo dài. Khi mắc phải thể này, trẻ thường có dấu hiệu như phù nhưng tay chân khẳng khiu, teo tóp, rối loạn sắc tố da với nhiều đốm màu đỏ sẫm hoặc đen cùng các biến chứng kèm theo như còi xương, quáng gà, thiếu máu trầm trọng. Một số biểu hiện dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác như trẻ hay quấy khóc, tóc thưa dễ rụng, nôn trớ, ỉa chảy cũng có thể là triệu chứng báo hiệu tình trạng suy dinh dưỡng thể phù. 
  • Suy dinh dưỡng thể teo đét: Đây cũng là thể suy dinh dưỡng nặng. Các biểu hiện dễ thấy như trẻ rất gầy, thường xuyên mệt mỏi, ít vận động, chán ăn, mất toàn bộ lớp mỡ dưới da và thường xuyên rối loạn tiêu hóa.
  • Suy dinh dưỡng thể hỗn hợp: Đây là sự kết hợp của 2 thể trên, do trẻ vừa không được cung cấp đủ protid, vitamin, khoáng chất cũng như năng lượng cần thiết.

5/ Hậu quả của bệnh suy dinh dưỡng

Trẻ suy dinh dưỡng rất dễ mắc phải các bệnh nhiễm trùng về đường hô hấp và đường ruột. Đáng quan tâm nhất là trẻ bị phát triển chậm cả về thể chất lẫn tinh thần, khiến tất cả các cơ quan giảm phát triển:

  • Thứ nhất là hệ cơ xương, ảnh hưởng trực tiếp đến chiều cao và tầm vóc của trẻ.
  • Thứ hai là giảm phát triển trí não, chậm chạp, giảm học hỏi, tiếp thu, giao tiếp xã hội kém và khả năng làm việc thấp hơn khi trưởng thành.

6/ Chuẩn đoán bệnh suy dinh dưỡng

Thông thường bác sĩ sẽ dựa vào các biểu hiện lâm sàng cũng như sinh trắc học để chuẩn đoán bệnh suy dinh dưỡng. Ở trẻ em, các chỉ số thường được sử dụng gồm :

  • Cân nặng theo tuổi
  • Chiều cao theo tuổi
  • Cân nặng theo chiều cao

7/ Điều trị bệnh như thế nào?

Thông thường, thay đổi chế độ ăn uống là biện pháp điều trị phổ biến nhất. Chế độ ăn uống cần phải gia tăng hàm lượng dinh dưỡng trong thực phẩm của trẻ, hoặc dùng thêm các loại thuốc bổ sung dinh dưỡng theo hướng dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên, các mẹ cần tìm hiểu nguyên nhân đang gây ra bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ và mức độ nghiêm trọng để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp tại nhà hoặc bệnh viện. 

8/ Biện pháp phòng ngừa bệnh suy dinh dưỡng

 

Các biện pháp ngăn ngừa suy dinh dưỡng hiệu quả có thể áp dụng như : 

  • Cho trẻ bú mẹ ngay sau sinh và kéo dài từ 18 – 24 tháng, nếu mẹ không đủ sữa cần có nguồn sữa phù hợp để thay thế cho trẻ.
  • Hướng dẫn mẹ cho bé bú đúng cách.
  • Có chế độ dinh dưỡng hợp lý để trẻ tăng cân khỏe mạnh: Cho trẻ ăn dặm khi được 6 tháng tuổi, ăn đủ 4 nhóm thực phẩm chính như bột, đường, đạm béo, vitamin và khoáng chất. Chọn thực phẩm tươi mới, hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn, nấu thức ăn chín kỹ để tránh các bệnh đường ruột như giun, sán.
  • Theo dõi biểu đồ tăng trưởng hàng tháng nhằm phát hiện sớm tình trạng và ngăn chặn nguy cơ gây bệnh suy dinh dưỡng cho trẻ.
  • Không lạm dụng kháng sinh khi điều trị bệnh cho trẻ, chỉ dùng kháng sinh đủ liều và thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ. Chăm sóc dinh dưỡng đúng cách trong và sau thời gian bệnh để phục hồi dinh dưỡng cho trẻ. Tiêm chủng và xổ giun định kỳ.
  • Thay đổi thực đơn thường xuyên, kích thích sự thèm ăn và ngon miệng.
  • Điều trị triệt để các bệnh lý về đường tiêu hóa cũng như các bệnh lý khác.
  • Lên kế hoạch mua sắm và lựa chọn các loại thực phẩm một cách kinh tế và đầy đủ.
  • Thường xuyên rèn luyện thể dục thể thao.
  • Nếu gặp các vấn đề về tâm lý, hãy gặp bác sĩ để được hướng dẫn khắc phục các tình trạng rối loạn ăn uống hay rối loạn tâm thần có ảnh hưởng đến thói quen ăn uống.

Chuyên Gia Dinh Dưỡng – Mom Citi